Een bedrijfsnaam inschrijven bij de KvK beschermt die naam niet

Veel ondernemers in de Hoeksche Waard gaan ervan uit dat hun bedrijfsnaam vastligt zodra die in het handelsregister staat. Dat is een misverstand. De Kamer van Koophandel registreert de naam alleen en toetst niet of een nieuwe naam inbreuk maakt op oudere handelsnamen of merken. Het recht op een handelsnaam ontstaat door het daadwerkelijke gebruik ervan. Een merkrecht ontstaat pas door registratie. Wie dat verschil kent, voorkomt problemen op het moment dat een ander bedrijf met een vergelijkbare naam opduikt.

Handelsnaamrecht ontstaat door gebruik

De bescherming van een bedrijfsnaam is geregeld in de Handelsnaamwet uit 1921. Artikel 5 van die wet verbiedt het voeren van een naam die al eerder rechtmatig door een ander wordt gevoerd, als daardoor verwarring bij het publiek te duchten is. Een inschrijving is daarvoor niet vereist. Wie de naam als eerste in het economisch verkeer gebruikt, heeft de oudste rechten.

Die bescherming heeft wel een grens. Een handelsnaam is beschermd in het gebied waar de onderneming onder die naam bekend is. Voor een installatiebedrijf dat alleen in Oud-Beijerland en omgeving werkt, reikt de bescherming dus minder ver dan voor een webshop die landelijk levert. Hoe u in een conflict uw handelsnaam beschermen kunt, hangt daarom onder meer af van hoelang u de naam al voert en in welk gebied klanten de naam kennen. Bewijs van dat gebruik, zoals facturen en advertenties van jaren terug, is dan veel waard.

Een merkregistratie geeft ruimere bescherming

Wie meer zekerheid wil, kan de naam als merk registreren bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP). Een Benelux-merk geldt tien jaar en is telkens te verlengen. Het grote voordeel ten opzichte van een handelsnaam is dat de bescherming in de hele Benelux geldt, ook in gebieden waar uw bedrijf nog geen klanten heeft. Voor een onderneming met groeiplannen buiten de regio is dat verschil doorslaggevend.

Een merk beschermt bovendien iets anders dan een handelsnaam. De handelsnaam beschermt de naam waaronder de onderneming zelf naar buiten treedt. Een merk beschermt het teken waarmee producten of diensten worden onderscheiden. Beide rechten kunnen naast elkaar bestaan en botsen soms ook met elkaar, bijvoorbeeld wanneer een lokale handelsnaam lijkt op een later geregistreerd merk van een ander.

Wat u kunt doen bij een naamsconflict

Duikt er een bedrijf op met een verwarrend gelijkende naam, dan begint een geschil in de praktijk met een sommatiebrief. Daarin wordt de ander gevraagd het gebruik te staken. Veel conflicten worden daarna in overleg opgelost, bijvoorbeeld met een afspraak over wie de naam in welk gebied of voor welke diensten gebruikt. Dat is vaak sneller en goedkoper dan een rechtszaak.

Levert overleg niets op, dan kan de zaak aan de rechter worden voorgelegd, bij spoed via een kort geding, een versnelde procedure voor zaken die niet kunnen wachten. Daarbij is eerlijkheid gepast: procederen kost tijd en geld, en recht hebben is iets anders dan recht halen. Een juridische inschatting vooraf voorkomt dat u een procedure start die meer kost dan de naam waard is. Het Amsterdamse kantoor Liaise Advocaten, dat ondernemingen en makers bijstaat in zaken over intellectueel eigendom, publiceert hierover toegankelijke uitleg. De informatie van Liaise Advocaten over merkinbreuk laat zien welke stappen er zijn als een ander uw geregistreerde merk gebruikt, van sommatie tot procedure.

Eerst controleren, dan investeren

De goedkoopste bescherming begint bij de naamkeuze zelf. Controleer vóór de inschrijving het handelsregister van de KvK én het merkenregister van het BOIP op gelijkende namen. Zoek daarnaast online of de naam al in gebruik is. Zo voorkomt u dat u investeert in bijvoorbeeld een website en drukwerk voor een naam die u later moet opgeven. Groeit uw bedrijf buiten de Hoeksche Waard, dan is een merkregistratie een verstandige volgende stap. Die kost geld, maar geeft tien jaar lang een recht waarmee u sterker staat dan met gebruik alleen.