Hij het t’n Baaierlander gezien , Hoeksche Waardse gezegden en Hoeksche Waardse woorden die je wel eens gehoord kan hebben

2453
Foto Archief

HOEKSCHE WAARD – Elk Durp ( dorp )  en gehucht in de Hoeksche Waard heeft wel een woord of gezegden en dan denk je huh? Vandaag Hoeksche Waardse gezegden en  woorden die je wel eens in de Hoeksche Waard gehoord kan hebben…

GEZEGDEN

Als ergens veel behoefte aan is, is het vaak slecht te krijgen As ‘t brij reegent heb iederêên een lepel nôôdig
Ben je gek geworden Hè je je harses op ‘t besteebord laete legge
dacht ik al doch ‘k al
De kans voorbij laten gaan D’n haering over ‘t hôôd gezaaild
de schapen staan allemaal in de wei de schaepe staon aomel in d’n waai
de wegen komen allemaal bij elkaar de wege komme aomel bij mekaor
Een opstandig mens Een kwaoien errepel
heb je haast mô je gaon hooie
Heb je slaap? Hè je vaok?
Het glimt / glanst heel erg ‘t Glim azz ‘n hondekullechie in de maneschijn
Het regent hard ‘t Regen hoekvurrekies
hij is erg slecht hij is zôô slecht as pitwaoter
Hij kan me wat Hij kè me de moord bobbere
Ik ben alleen thuis Ik het ‘t hok ruim
   
Ik ben even weg ‘k bin effe d’n hort op
naar bed gaan in ‘t koesie duike
Op dit moment geen zin in werken Hij het t’n Baaierlander gezien
volgens mij volleges mijn
zit niet zo te wiebelen / woelen zit niet zôô te jakke

 

245 WOORDEN

‘s Gravendeel; inwoners zijn seuters ‘s Graevendêêl
‘s Gravendeler Seuter

A

Aal (meisjesnaam) Aêl, Aol
aal (paling) ael (paeling)
aalbessen ellebesse
Aansporing voor kinderen om naar bed te gaan pisse, bidde, pap ete en nae je nest !
Aanstaande (donderdag al?) Nou ‘n donderdag al?
aardappel errepel (ook aerepel)
aardappelen errepels, errepele, aerepels, aerepele
aardbei errebees (ook errebaai)
aardbeien errebeze (ook errebaaie)
Achter de feiten aanlopen Op zolder zitte as ‘t brij reegent
achteraf van achtere kijk ‘ie een koe in z’n kont
anders anderster
arbeider errebaaier
Arie Aai, Aoi, Aei, Ooi
asfalt betuum

B

bedstede bèstee
beestje bêêsie
beetje bietjie
bekken (muziek) dessel
bijna bekant
Blaakschedijk d’n Blaek. Inwoners zijn Blaekse Katte
bleek blaaik
   
bliksemen viere of vure
bloemetje blommechie, blommetjie
boerderij stee; een kleine boerderij is een `spullechie`
boot bôôt
boter butter
breiwol sêêt, sjet
brutaal onstrant
brutaal astrant, maar dit is nog steeds gangbaar algemeen Nederlands
bulldozer (Caterpillar) rups of rips

D

daar daer, daero, gunterwaait
daar heen / die kant op gun op
daarom zeg ik dêê ‘m zêê ‘k; daerom zêê’k
dagje daechie
dakgoot dakgeut
dakkapel kappeluif, koekkoek
dakraam koekoek
de d’n (afhankelijk wat er achter komt. Het is d’n dominee d’n dokter en d’n bakker, maar de burgemeester, de kruidenier en de melkboer)
de suikerfabriek de peefebriek, de pêêfebriek
De Wacht De Wacht. Inwoners zijn koffieleuters
deksel dessel
deze deuze
deze kant op dut-op
dichtbij duchtbij, in ‘t voorste
dijk dijk, daik
dijk daaik (Oud Beijerland)
dooier door
door deur
Door en door slecht Zôô slecht as pitwaoter
dorp durp
drempel durrepel
dubbel dubbeld

E

echt waar echies
een neef ‘n omezegger, maar ook ‘n nôômzegger
eg eegt, grubber
ei aai
er naasr d’r neffe
Er zijn er heel veel ‘t borst ervan
erf wurf, wurft
erf wurft
ergens erreges, iewerstaer
even hortie; enige tijd langer is ‘n hêêlen hort
evenwel evel

G

gebeuren beure, beurde, (ge)beurd. ‘t Is beurd
Geen zeggenschap hebben Niet anders in te brenge dan leege briefies
geërfd ge-orve; ook ge-urreve
gereedschap gerêêschop
geruild gerolen
gesp geps
gevraagd gevrogen
Gezegd van iemand met een grote mond As ‘t ie stroop eet, dan kleeve z’n oore
gierig slij
gierigaard nijpnaers; ook: neepnaers
ginder gunter, gunterwaait
ginds gunter; guñs
Goidschalxoord Goeschallekoord of Nazareth
Goudswaard De Korendaaik
Greup `’t Lêêpe Stouchie. Inwoners zijn Hokkendammers
groot grôôt

H

halfboomsplukladder halfbôômsplokleer
handveger vloerverreke
hark reif, raaif
heiig dêêmsteg
Heinenoord De Noord. Inwoners zijn Worstebakkers.
het kan gebeuren ‘t ken beure
het weerbericht zei hij gaf op
higgendewig tussendoor
hoefde hief
hooivork hooivurrek
houten droogrek voor buiten kleerrak
hun / zij heulie
hun / zij hunnie

I

In de herfst ‘s herfstaaie; ‘s hersstaaie

J

ja jaot, beljaot, bèjaot
jagen jaoge, joog, gejooge
jeuk jok of juk

K

kaantjes kaaichies; ook: kaontjies
kade (van haven) kaai; ook wordt gehoord kaoi. In Numansdorp: kooi
karnemelk kerremelk
Kerstmis Korsemus
kerststol korswegge; ook korseweg
Klaaswaal Klezwaol, Sodom, Lombok. Inwoners zijn Blieken
Klaaswaal en Numansdorp Sodom en Gomorrao
knotwilg hooistoof, of kopbôôm
konijn knijn
kop- of wendakker veurhôôd; ook veurôôd
kroos (waterplantje) krôôs; veel gehoord ook: eendekrôôs
kunnen kennen

L

laarzen laerze
ladder leer
   
langs tendelang, néve
liggen leggen
lisdodde pielepoele; ook: pielepôôte, pielepoole
lusteloos, krachteloos fleut

M

Maasdam Musdam. Inwoners zijn Groenjasse
machine mesjien
markt mart
meisje maaisie
mesthoop mispit
mestkar misspreejer
met lange tanden eten spiespooke
Mijnsheerenland Meseereland. Inwoners zijn Horrekijkers
mistig déémstig
moe, lusteloos fleut
molen meule
morgen merrege; ook murrege
motorfiets stôômfiets
mug meezek
mus mos
muurtje beertie

N

na elkaar tende mekaor
naast naest, neffe
nee nêênt, welnêênt, belnêênt
Nieuw Beijerland Naozereth. Inwoners zijn Krielfreters of Filepopers
noordoostenwind Een hôôge wind
Numansdorp Buitensluis. Inwoners zijn Takkebosse
Numansdorp Numesdurp
Numansdorp Inwoners van dit dorp worden takkebosse genoemd

O

oh oh oh bel bel bel
onkruidhakker schrepel
onlangs onderlest
ook ok
op / afrit van de dijk stoep
oprijlaan laning
Oud Beijerlanders Een van de scheldnamen is: stoepie schaaiters
Oud-Beijerland Baailand, of Baaierland. Inwoners zijn Krieke (dieve), Stokkiesmanne, Kaeskoppe, Schrêêuwers
ouderwets oudverwest, of ouferwes (t)
overall ketelpak

P

paard paerd
paardenbloem zudessel of zudissel
paardenmarkt paerdemart, paeremart
paling paeling
pas op! heb’erg
passant veurbaaiganger
Piershil ‘t Kraoienest. Inwoners zijn Kraoie
plastic plestiek
plotseling hôôd over bol, hôôd over staet
politie pliessie
prima boitegeweun
proppenschieter klapbos, klapbus
Puttershoek Pietersoek. Inwoners zijn Brokke

R

raken, raakte, geraakt raoke, roch, gerocht
rat rot
repareren rippereere
Ritselaarsdijk De Risselaer
rode bieten kroote
rondje roñdjie
rotonde rontonde
ruimte tussen dijk en dijkhuis hooloo (alleen ‘s Gravendeel e.o.)

S

schaap schaep
schoffel schreepel (korte steel) kôôlauw, of kôôlof (lange steel)
schoon schôôn
schouder schoer
sikkel zeekel
sinds sunt
Sint Anthoniepolder De Polder
Sinterklaas Suntereklaos
slaap vaok
slap slop
slechte kwaliteit pikepoelie Navraag bij Werkgroep Dialecten Hoeksche Waard leert, dat men dit woord niet als zodanig kent, maar wel als de bloeiwijze van de lisdodde (zie ook pielepoot, pielepôôl, pielepool
smeuïg smaai
spelen speulen
staan, stond, gestaan staon, sting of stong, gestaon
stevige zuidoosten wind poepesturrem
Stouchie Stoutjesdijk, samen met Greup één buurtschap vormend. Zie ook Greup
straks demee of daolek
straks, als het zover is demee v’r dan
Strijen Strien. Inwoners zijn Vullejaegers
Strijen Sas Sas. Inwoners zijn Sasse Blieke
stukje stikkie
suikerbieten pee

T

tarwe terrow, terw, terf
tegendraads tegesporreleg
thuis afhankelijk waar men is / woont: thuis, thoois, thois
toch wel / evenwel evel
trots grôôs

U

ui juin

V

varken verreke
varkens verrekes
veel veul
veger en blik (vloer) verreke en blik
verbakke verbeteren
verdêêmele vertrappen
verderop gunterwait
verf vurf of vurrow
verschaaie verscheidene
visite in de avonduren kortaevende
vlieg mug
voederbieten mangels
voedster (vrouwtjes konijn) voester
vogel veugel
vorig jaar leste jaar
vorige week vleejeweek, of vleeweek
vork vurrek

W

wangen kôône
warm werrem
warm (erg) hêêt
weg gaan na een bezoek de pad opkorte
welja weljanuk / wejaot, maar zeker ook beljaonek, bèjaot
welnee welnêênt, welnêênek, belnêênt, belnêênek
wend- of kopakker veurrôôd; ook veurhôôd
wenkbrauw wenksbrauw, wijnsbrauw
werkpauze halverwege de ochtend of middag half schoft
wesp weps
Westmaas De Maes. Inwoners zijn Braaihappers
wette wedden
woedend tierepes, tierpes
woensdagavond ‘s woenzes ‘s aeves
wonen weunen
worden, word(t), geworden worre, wor(d, t), geworre

Z

zeggen zegge, zee, gezaid
zeis zaais
zich lamlendig voelen d’n Baaierlander in je lijf hebben
zijn fiets hum fiets
zojuist denet
zomer (s) summer (s)
zometeen drek / demee
Zuid Beijerland D’n Histert, of De Kouwen Histert
zuursop saus van boter en azijn
Zwartsluisje ‘t Sloisie

 

Bron Mijn Woordenboek


Elke avond op de hoogte van het laatste nieuws uit de Hoeksche Waard? Schrijf je dan hier in voor onze gratis nieuwsbrief.